Nowość! Medycyna P4, czyli między innymi medycyna predyktywna
Medycyna P4 to jedno z najnowszych osiągnięć współczesnych nauk biomedycznych. Czym wyróżnia się i dlaczego budzi aż takie kontrowersje?
Dostępność najnowszych zdobyczy technologicznych (w tym zaawansowanych technik analitycznych) umożliwia ich pełne wykorzystanie nie tylko w różnych obszarach nauki i przemysłu, ale także w medycynie. Współcześnie, dąży się do optymalizacji terapii poprzez dobór metod leczniczych, uwzględniających indywidualne cechy pacjenta. Dobrze wiadomo, że ten sam lek może wykazywać korzystne działanie u jednego chorego, podczas gdy u drugiej osoby może odpowiadać za występowanie ubocznych działań niepożądanych.
Wykorzystanie technologii biomedycznych obejmujących badania na poziomie białek (proteomika), a także genów (genetyka i genomika), pozwala na dopasowanie leku do konkretnego pacjenta, a nie, tak jak dotychczas, do danej jednostki chorobowej. Pozwala to także na wcześniejszą diagnostykę choroby, nawet wiele lat przed pojawieniem się jej pierwszych objawów.
Czym jest medycyna P4?
Medycyna P4 określana jest jako nowa era sztuki lekarskiej, która opisywana jest w języku angielskim za pomocą czterech określeń rozpoczynających się na literę „P”:
- personalized (leczenie spersonalizowane),
- predictive (medycyna predyktywna),
- preventative (profilaktyka),
- participatory (leczenie z aktywnym udziałem pacjenta).
Medycyna P4 wykorzystuje badania profilu genetycznego/metabolicznego chorych, co pozwala na precyzyjniejszą diagnostykę oraz opracowanie indywidualnych terapii na potrzeby konkretnego pacjenta (medycyna spersonalizowana). Wykrycie określonych mutacji genowych pozwala także określić prawdopodobieństwo wystąpienia choroby w przyszłości, co określa się jako tzw. diagnostykę predyktywną.
Celem medycyny P4 jest więc nie tyle leczenie już stwierdzonych chorób, ale zapobieganie ich występowaniu. Podejście to zakłada zmianę tradycyjnego modelu opieki zdrowotnej z reaktywnego (leczenie pełnoobjawowych chorób) na model prewencyjny (profilaktyka i bardzo wczesne wykrycie choroby).
Przeczytaj także: Dieta japońska, czyli tajemnica długowieczności
Medycyna przyszłości i diagnostyka predyktywna
Diagnostyka predyktywna niesie ze sobą ogromne korzyści, pozwalające na nieinwazyjną i wczesną diagnostykę przed wystąpieniem jakichkolwiek objawów chorobowych. Określenie dokładnej przyczyny choroby pozwala także dobrać właściwe i skuteczne leczenie, a nawet przewidzieć odpowiedź pacjenta na zastosowany lek, co umożliwiają testy farmakogenetyczne.
Medycyna predyktywna budzi jednak spore kontrowersje natury etycznej. Choć poznanie predyspozycji genetycznych może skutkować zmianą trybu życia i minimalizacją ryzyka pojawienia się choroby, nierzadko stanowić będzie dla pacjenta wyrok, jak również przyczynę załamania psychicznego.
Kontrowersje budzi także wykonywanie badań predyktywnych u dzieci oraz dostęp do wyników analiz przez osoby trzecie. Warto zadać sobie pytanie: czy życie dzieci obciążonych genetycznie będzie takie samo jak ich zdrowych rówieśników?
Diagnostyka predyktywna określana jest czasami jako medycyna XXII wieku. Dziedzina ta niesie ze sobą ogromne nadzieje, choć jednocześnie budzi wiele zastrzeżeń moralnych i etycznych.
Przeczytaj także: Jak przedłużyć sobie życie, czyli mój autorski plan
